We zetten ons gesprek voort over de zaken die we in ons leven moeten veranderen, zodat Allah[1] de globale situatie van onze gemeenschap zal veranderen. Wist je dat de moslimlanden gezamenlijk de rijkste ter wereld zijn? Allah (VVIH)[2] heeft ons gezegend met vele natuurlijke hulpbronnen. Onze gemeenschap komt geen hulpbronnen tekort, noch heeft onze gemeenschap gebrek aan een doelstelling, want wij als moslims weten waarom we zijn geschapen en weten wat we behoren te bereiken in dit leven. Niet alleen dat, maar het ontbreekt onze gemeenschap ook niet aan principes, want de islaam heeft ons die gegeven. Het enige wat wij moslims tekortkomen, is werk. We hebben zoveel potentieel, maar zonder inspanning zal deze enorme energie verborgen blijven.

Dit is een pijnlijk feit, maar we moeten eraan geloven. Wist je dat de jaarlijkse productie van Japan vier keer zo groot is als de productie van onze gehele gemeenschap? Probeer je dat voor te stellen. Dit is zelfs het geval, ondanks dat Japan grotendeels uit bergen en verspreide eilanden bestaat. Het is hetzelfde Japan dat constant wordt bedreigd door vulkanen en aardbevingen. Japan, dat verwoest werd in de Tweede Wereldoorlog, produceert nu vier keer zoveel als onze gehele gemeenschap. Er moet iets fout zijn. Kun je je voorstellen dat het productiefste moslimland Indonesië, op de globale schaal op de 28^e plaats staat? Dat betekent dat 27 niet-moslimlanden het productiefste moslimland voor zijn.

Haast je niet om de schuld te geven aan de overheden en degenen die de leiding hebben. Wij, de individuen, werken niet zoals we dat horen te doen. De moslims hebben een probleem, luiheid genaamd. Een probleem genaamd “Ik heb geen zin om te werken”. We moeten niet vergeten dat productie en ontwikkeling twee belangrijke concepten van de islaam zijn. Het is geen onislamitisch concept waar we onze religie mee aanvullen. Nee, productiviteit is onderdeel van het zijn van een goede moslim.

Laten we naar een paar negatieve voorbeelden in onze moslimlanden kijken. Er is het klassieke voorbeeld van de werknemer die om 2 uur ’s nachts slaapt, terwijl hij weet dat hij om 8 uur moet werken. Hij zegt tegen zichzelf: “Tja, iedereen slaapt laat, waarom zou ik vroeg moeten gaan slapen?” En als hij besluit om toch vroeg te gaan slapen, dan doet hij dit als hij uitgeput is. Wij moslims lijden aan mentale, fysieke en emotionele lethargie. Hoe kunnen we dan productief zijn? Sjeich al-Sjaraawi zei eens: “Degene die zijn eigen eten niet zelf produceert, heeft geen macht over zijn eigen beslissingen.” Een simpele en ware wijsheid. Een ander typisch voorbeeld is de werknemer die op werk zit te slapen totdat iemand anders hem ervoor waarschuwt dat de baas eraan komt, zodat hij meteen iets doet waardoor het lijkt alsof hij aan het werk is. We hebben ingewikkelde excuses ontwikkeld om onze fouten uit te leggen. We zijn erg creatief in excuses, maar onze hersenen zijn nutteloos als het gaat om positieve en productieve innovatie. Natuurlijk wil ik niet iedereen generaliseren, er zijn serieuze moslims, maar de negatieve voorbeelden die ik eerder heb genoemd bestaan echt in onze moslimgemeenschap. Kijk maar naar die werknemer die op het internet surft of een spel op de computer speelt, en op het moment dat iemand langsloopt, opent hij zijn Excel spreadsheet om net te doen alsof hij bezig is met zijn werk. Dit heeft een dergelijke vorm aangenomen dat bedrijven bepaalde websites blokkeren om te voorkomen dat hun werknemers gedurende werkuren op die sites komen. Sommige mensen zeggen: “Ik werk naar de hoeveelheid die ze me betalen”, of “dit is wat mijn salaris waard is”, of “ze betalen ons niet eens genoeg, waarom zou ik werken?. Eigenlijk vergeet hij dat hij het heeft geaccepteerd om onder deze omstandigheden te werken, en als hij daarom niet werkt zoals er van hem wordt verwacht, dan zal zijn inkomen niet puur halaal zijn, want hij is het geld dat hij verdiend heeft niet waard. Andere moslims werken net zo hard totdat het hun baas tevreden stelt, en niet zo hard als ze daadwerkelijk kunnen. Er zijn zoveel voorbeelden in onze gemeenschap die resulteren in non-productiviteit. Productiviteit en islaam zijn met elkaar verbonden, geliefde broeders en zusters, waarom scheiden we ze dan van elkaar?

We hebben veel ruwe grondstoffen in onze gemeenschap, maar het enige wat we ermee doen is ze extraheren en verkopen. Stel je voor dat we voor 2.000 of 3.000 dollars een ton ijzererts aan Japan zouden verkopen. Weet je wat er daarna gebeurt? We kopen het voor miljoenen dollars weer terug in de vorm van elektronica en auto’s. Waarom? We hebben de grondstoffen, we hebben de mankracht, maar helaas zijn we verminkt door luiheid. De Profeet Mohammed (vzzmh[3]) zei de volgende smeekbede: “O Allah! Ik zoek Uw bescherming tegen ongerustheid en leed, en ik zoek Uw bescherming tegen hulpeloosheid en luiheid.” De metgezellen zeiden dat de Boodschapper van Allah (vzzmh) deze smeekbede periodiek herhaalde. Op een dag liep hij in de moskee en zag binnen een metgezel, terwijl het nog geen tijd was om te bidden. Profeet Mohammed (vzzmh) vroeg hem waarom hij daar zat, de man antwoordde dat hij over zijn schulden aan het klagen was. Profeet Mohammed (vzzmh) zei tegen hem dat hij op moest staan en leerde hem deze smeekbede. Met andere woorden: als je schulden hebt moet je er niet gewoon over gaan zitten piekeren. Integendeel, je moet Allahs bescherming zoeken tegen luiheid en hulpeloosheid en er iets aan doen om je situatie te veranderen.

In de Qoer’aan vind je verzen die tegen je zeggen dat je op moet staan en iets moet doen; bewegen, niet lui zijn. Allah zegt, wat vertaald kan worden als: “O, gij die gelooft! Wanneer op vrijdag de oproep tot het gebed is uitgezonden, haast u dan Allah gedachtig te zijn en verlaat de handel. Dit is beter voor u indien gij het weet.”(VBQ[4] 62:9) Het volgende vers zegt, wat vertaald kan worden als: “En als het gebed geëindigd is, verspreidt u dan over het land en zoekt naar Allahs genade, en gedenkt Allah vaak, opdat gij moogt slagen.” (VBQ 62:10)

Allah zegt, wat vertaald kan worden als: “Hij is het Die de aarde aan u onderworpen heeft; wandelt dus op haar paden en geniet van haar gaven. En tot Hem zal de Opstanding zijn.”(VBQ 67:15) Al deze verzen vertellen ons dat we actief moeten zijn. We moeten productiever worden.

Aan het begin van het profeetschap van Profeet Mohammed (vzzmh), was het nachtelijke gebed een verplichte handeling voor alle moslims. Daarna werd het gereduceerd tot een vrijwillige religieuze handeling met een grote beloning. Luister naar het vers waarin Allah de redenen hiervoor geeft. Allah zegt, wat vertaald kan worden als: “... Hij weet dat er enigen onder u ziek kunnen zijn, en anderen op reis door het land trekken, zoekende naar Allahs genade, en weer anderen strijdend voor Allahs zaak. Zegt er dus zoveel van (de Qoer’aan) op, als u gemakkelijk valt...”(VBQ 73:20) Allah vond het zo belangrijk dat moslims genoeg rust kregen voordat ze gingen werken, dat Hij het nachtelijke gebed van een verplichte handeling terugbracht tot een vrijwillige religieuze handeling. Dit is hoezeer de islaam productiviteit in het werk waardeert.

Honderden verzen in de Qoer’aan hebben het onderwerp ‘geloof en werk oprecht’. Denk over ‘werk oprecht’ in de brede zin van het woord. Is de arts die voor mensen zorgt met de intentie om de pijn voor Allahs creatie te verminderen, niet oprecht aan het werk? Is de architect die ervoor zorgt dat gebouwen stabiel en veilig zijn, met de intentie om levens te beschermen en mensen veilig te houden, niet oprecht aan het werk? Is de boer die werkt met de intentie om mensen goed en gezond eten te leveren, niet oprecht aan het werk? Het concept voor het verrichten van oprechte daden is een breed concept.

Luister naar Allah toen Hij de profeet Dawoed (David (vzmh[5])) aansprak, zeggende: “...Betoon, O Huis van Dawoed, dankbaarheid...”(VBQ 34:13) Allah vertelt hen dat Hij niet wil dat ze Hem alleen met hun tong bedanken, maar dat Hij daden en werk wil zien als dankbaarheid! Allah zegt in een ander vers, wat vertaald kan worden als: “En zeg: Werkt, en Allah zal met Zijn boodschapper en de gelovigen uw werk zien.”(VBQ 9:105) Toen we over het belang van wetenschap en kennis spraken, zeiden we dat het eerste woord dat aan deze gemeenschap werd geopenbaard het woord ‘lees’ was, en toch lezen we niet. Deze keer zeg ik dat de Qoer’aan vol staat met verzen die ons vertellen dat we moeten werken en productief moeten zijn, en toch zijn we lui. Dit moet veranderen. We moeten onze output vermeerderen. We moeten innovatief en creatief zijn. Werk niet voor het salaris, werk voor de gemeenschap. Als dat je intentie is, dan zal Allah elke seconde van je werk belonen. Broeders en zusters, jullie kunnen jullie werkuren omzetten tot goede daden. Elke pagina die je leest, elke spijker die je slaat, elke handtekening is een goede daad waard zolang je intenties maar correct zijn. Het draait allemaal om de intenties, een staat van de geest. Het enige wat je moet doen is een beetje mentale inspanning leveren om je intenties aan te passen. Pauzeer even voordat je naar je werk gaat en zeg oprecht:“Ik zal werken voor het welzijn van de gemeenschap.” Dan kun je er zeker van zijn dat je beloond zult worden voor elke minuut die je werkt.

Kijk naar de metgezellen, ze hadden allen banen en waren productief. Denk je echt dat ze alleen de hele dag naast Profeet Mohammed (vzzmh) zaten? Natuurlijk niet. Neem Omar ibn-al-Chattaab (mAtmhz[6]) als voorbeeld: hij zei dat hij een stuk land had dat hij met een andere metgezel cultiveerde. Ze wisselden iedere dag, een van hen werkte in het veld en de ander ging naar de Profeet Mohammed (vzzmh) toe om over de islaam te leren, en de volgende ochtend kwamen ze dan bij elkaar en dan vertelde de ene wat er in het veld gebeurde en de andere wat de Profeet (vzzmh) hem had geleerd. Zie je hoe evenwichtig ze waren? Een ander prachtig voorbeeld is dat van Aboe-Bakr (mAtmhz). Aboe-Bakr gaf al zijn rijkdom uit, alles ervan, in het belang van de islaam, driemaal gedurende zijn leven. Een keer gedurende de migratie naar Medina, een keer om de veldtocht om de Romeinen in Taboek te bestrijden te financieren, en nog een keer om de legers te financieren die de islaam verdedigden na de dood van de Profeet Mohammed (vzzmh).

Hoe kon hij dat doen als hij niet hard werkte om dat geld terug te verdienen? Hij moest zeker een genie zijn om zijn rijkdom vanuit het niets op te bouwen totdat hij genoeg geld had om het te spenderen in het belang van de islaam, en een verschil te kunnen uitmaken. Hij was een productieve man. Othmaan ibn-Affaan (mAtmhz) was een briljante koopman, hij besteedde veel geld aan de moslims en verrichtte veel goede daden voor de islaam met zijn geld, wat duizenden krijgsmannen op het slagveld niet konden doen. De Profeet Mohammed (vzzmh) was op een dag zo onder de indruk van de hoeveelheid geld die Othmaan omwille van de islaam uitgaf, dat hij zei: “Niets dat Othmaan na vandaag zal doen, zal hem ooit schade toebrengen.” Hij bedoelde hiermee dat Allah hem zal vergeven voor alles wat hij heeft gedaan, omdat hij zoveel heeft uitgegeven in het belang van de islaam. Hoe kon hij zo’n staat van rijkdom bereiken als hij geen productieve en actieve moslim was? Abdoel-Rahmaan ibn-Awf (mAtmhz) was ook een briljante koopman. Waar hij ook naartoe ging, kon hij een deal sluiten en geld verdienen, hij was briljant. De Profeet Mohammed (vzzmh) maakte een opmerking hierover, zeggende: “Als hij een rots zou optillen, dan zou hij er een stuk goud onder vinden.” Al deze voorbeelden zijn metgezellen van de tien moebasjirien bil djanna: ze hoorden tot de tien metgezellen die tijdens hun leven het blijde bericht van het paradijs hebben gekregen.

Luister naar de Profeet Mohammed (vzzmh) bij het aanmoedigen van moslims om zichzelf meer in het zakenleven te begeven. De Profeet (vzzmh) zei:“Een eerlijke betrouwbare koopman is met de profeten, martelaren en oprechten (in het paradijs).” Luister naar de Boodschapper van Allah (vzzmh) bij het aanmoedigen van moslims om zichzelf meer in de landbouw te begeven. De Profeet (vzzmh) zei: “Degene die een plant in de aarde zet waarvan een dier, vogel of mens eet, zijn zonden zullen vergeven worden met elke vrucht die gegeten wordt.” Zelfs over de industrie en andere soorten werk dat fysieke inspanning vergt, zei de Profeet Mohammed (vzzmh):“Degene die slaapt, moe van de arbeid die hij heeft verricht, slaapt terwijl zijn zonden vergeven zijn.” Als je ’s nachts naar bed gaat, moe van de inspanningen die je hebt geleverd op je werk, zullen jouw zonden worden vergeven. Maar vergeet niet om de correcte intenties te hebben. De Profeet Mohammed (vzzmh) zei ook: “Waarlijk, Allah houdt van de gelovige die een expert in zijn baan is.” De Boodschapper van Allah (vzzmh) ontmoette eens een man wiens handen erg hard en ruw waren geworden vanwege het werk. Hij hield de hand van de man vast en zei: “Dit is een hand waarvan Allah houdt.” Zie je hoezeer de islaam werk en productiviteit aanmoedigt?

Omar ibn-al-Chattaab (mAtmhz) deed eens iets erg interessants. Toen hij de kalief was, ging hij regelmatig naar de moskee toe op tijden dat er geen gebed was. Een keer zag hij een groep mensen en hij vroeg hen waarom ze daar zaten. Ze antwoordden: “We vragen Allah om ons van onderhoud te voorzien.” Omar berispte hen, zeggende: “Niemand zou zo moeten zitten en Allah om onderhoud vragen, de hemel regent geen goud of zilver.” Omar ibn-al-Chattaab zei zelf eens: “Ik zou niet willen doodgaan behalve in de volgende twee situaties: óf vechtend omwille van Allah, óf werkend voor mijn onderhoud.” Zie hoe helder het concept van productiviteit is in de islaam.

Helaas hebben we een aantal islamitische termen verward. We denken dat ‘tawakoel’, het stellen van vertrouwen op Allah, betekent dat we gewoon kunnen gaan zitten en dat Allah al onze problemen vanzelf zal oplossen. De Profeet Mohammed (vzzmh) zei: “Als je ware tawakoel hebt, dan zal Allah je voorzien op de manier waarop Hij de vogels voorziet. Ze verlaten hun nest hongerig en keren terug met een volle maag.” Wat hebben de vogels gedaan? Ze verlieten hun nest, ze bleven niet zitten wachten totdat de hemel zaden zou regenen of op wormen die naar hun nest komen kruipen, ze leverden een inspanning terwijl ze wisten dat de uitkomst alleen in de handen van Allah ligt. Blijf daar niet alleen zitten, heb echte tawakoel en maak een juiste en oprechte inspanning en laat de rest aan Allah.

Er was een rechtvaardige moslim van de vroegere generaties en hij was een zeer succesvolle zakenman. Hij hield er ook van om zijn tijd te besteden aan het aanbidden van Allah. Deze passie bleef zichzelf ontwikkelen, totdat hij besloot om te stoppen met werken en al zijn tijd opgaf voor het aanbidden van Allah. Op een dag ging hij naar de woestijn toe en zag een blinde en verminkte vogel. Hij vroeg zichzelf af hoe het kon overleven, maar zag toen een ander vogel met voedsel komen aanvliegen, die de blinde, verminkte vogel te eten gaf, en de vogel deed dit herhaaldelijk. Hij zei blij tegen zichzelf: “Dit moet wel een teken van Allah zijn dat ik kan stoppen met werken en de rest van mijn tijd mag besteden aan het aanbidden van Hem en dat Hij me nog steeds van alles zal voorzien.” De man ging toen naar een bekende geleerde toe, Ibrahiem ibn-Adhaam genaamd. De man vertelde de geleerde wat er gebeurd was. De geleerde zei tegen hem: “Mijn broeder, accepteer je het om de blinde, verminkte vogel te zijn in tegenstelling tot de vogel die het voedsel brengt aan de blinde, verminkte vogel? Mijn broeder, de gevende hand is beter dan de bedelende hand!”

Moslims, hebben we het geaccepteerd om de blinde, verminkte vogel te zijn die gevoed moet worden in tegenstelling tot de vogel die voedt? Waarlijk, de gevende hand is beter dan de bedelende hand!

Een andere misconceptie is ‘al amal iebaada’, oftewel ‘werken is een vorm van aanbidding’. Helaas wordt deze schijnbaar correcte zinsnede misbruikt en wordt het beschouwd als een excuus om te werken en de verplichte gebeden te negeren. Nee, broeders en zusters, we moeten evenwichtig zijn en we moeten alles de juiste aandacht geven, want we zijn een evenwichtige gemeenschap.

En aan degenen die werkloos zijn wil ik graag een voorstel doen. Als je geen werk kunt vinden, ga dan met mensen zitten wiens wijsheid je vertrouwt, zoals je ouders, ouderen etc. Vraag hen wat jouw gemeenschap het meest nodig heeft, en probeer zoveel mogelijk ervaring op dat gebied te zoeken. Het is niet erg als je in een bepaalde richting heb gestudeerd en dan verandert. Kijk en zie wat je gemeenschap nodig heeft en leer hoe je in dat bepaalde gebied kunt werken, in plaats van daar te blijven zitten en jezelf op te geven voor werk en telkens maar dezelfde afwijzingen ontvangt. Lever een oprechte inspanning, vraag dan Allah voor hulp en dan pas wordt jouw vraag beantwoord, want de hemel regent geen goud of zilver, zoals Omar ibn-al-Chattaab heeft gezegd.

Bedenk dat productiviteit een onderdeel is van onze religie. We moeten naar onze banen kijken als een manier die ons dichter bij Allah brengt en om onze gemeenschap te helpen. Allah wil dat we productief zijn. We moeten de voedende vogel zijn. We moeten de gevende hand worden!

[1] Het woord Allah is de Arabische term voor God. Hoewel het woord vaak aan de islaam toegeschreven wordt, wordt het niet alleen door moslims gebruikt: Arabische christenen en joden gebruiken dit woord om naar de Ene God te verwijzen. Het Arabische woord geeft iets nauwkeuriger uitdrukking aan de unieke eigenschappen van de Ene God dan de Nederlandse term. Het Arabische woord ‘Allah’ heeft geen meervoudsvorm, de Nederlandse term heeft dat wel. Het woord ‘Allah’ heeft ook geen connotatie wat betreft het geslacht. Allah is de God die door alle profeten aanbeden werd, van Adam tot Noach, Abraham, Mozes, Jezus en Mohammed.

[2] Verheerlijkt en Verheven is Hij.

[3] Vrede en zegeningen van Allah zij met hem.

[4] Vertaling van de Betekenis van de Qoer'aan. Dit is een vertaling van wat er tot nu toe begrepen is van het gestelde Qoer'aanvers. Het lezen van de vertaalde betekenis van de Qoer'aan kan op geen enkele manier het lezen in de Arabische taal vervangen, de taal waarin het geopenbaard is.

[5] Vrede zij met hem (alaihi assalam)

[6] Moge Allah tevreden met hem/haar zijn.