Amr Khaled Official Website

Een aanbidding die weinig energie kost, het is een van de makkelijkste aanbiddingen, het kan altijd en overal en het vereist niets extras. Onderweg naar school kun je het doen, op je werk, tijdens allerlei bezigheden. En daarbij komt ook nog dat deze zeer makkelijke vorm van aanbidding een van de meest geliefde vormen van aanbidding bij Allah (VVIH1) is. We hebben het over dhikr.

Dhikr, oftewel het gedenken van Allah (VVIH), dat is wat het inhoudt. Hoe vaak je het ook doet, je zult er niet moe van worden want het enige wat je ervoor nodig hebt is je tong en die wordt nooit moe. En Allah (VVIH) zegt dat deze makkelijkste vorm van aanbidding de meeste zegeningen met zich meebrengt. Maar, daar zijn wel een aantal voorwaarden aan verbonden: namelijk dat je het vaak herhaalt. Allah (VVIH) zegt, wat vertaald kan worden als: “O, gij die gelooft, blijft standvastig wanneer gij een leger (van ongelovigen) ontmoet en gedenkt Allah vaak, opdat gij moogt slagen” (VBQ2al-Anfaal: 45).

Dit merken we op bij alle verzen die over dhikr praten, er wordt altijd benadrukt dat je het vaak moet herhalen. Dit wijst er dus op dat dhikr enkel en alleen geldig is als het vaak genoeg herhaald wordt. Een smeekbede van Moesa (Mozes (vzmh3)) was: “Geef mij een helper uit mijn familie, Aaron, mijn broeder. Vergroot mijn kracht door hem, en laat hem mijn arbeid delen, opdat wij U veel mogen verheerlijken.” (VBQ Taa-Haa: 29-33)

Laten we eens een aantal overleveringen van de Profeet (vzzmh4) met betrekking tot het gedenken van Allah bekijken:
De Profeet (vzzmh) zei: “Het verschil van degene die zijn Heer wel gedenkt en degene die zijn Heer niet gedenkt, is als het verschil tussen een levende en een dode.” In een andere versie wordt verteld: “Het verschil tussen een huis waarin Allah wel wordt genoemd en een huis waarin Allah niet wordt genoemd, is als het verschil tussen een levende en een dode.” Het hart van een dienaar die Allah (VVIH) wel gedenkt kun je vergelijken met een levende met al zijn beweging en activiteit en degene die Allah (VVIH) weinig of niet gedenkt is als een dode, er is geen leven, geen beweging, geen activiteit, het is slechts een dood iets.

De Profeet (vzzmh) zegt in een hadieth qoedsi (heilige overlevering), dat Allah (VVIH) zegt:
“Ik ben hoe Mijn dienaar denkt dat Ik ben, Ik ben bij hem als hij Mij gedenkt. En als hij Mij gedenkt in zichzelf, gedenk Ik hem ook in Mijzelf, en als hij Mij bij een groep mensen gedenkt, gedenk Ik hem in een betere groep.” Masja Allah, alleen deze overlevering zou al genoeg moeten zijn om ons de hele dag Allah te laten gedenken, als Hij ons ook gedenkt in Zichzelf, wat willen wij nog meer? En als wij eens bij een groepje vrienden, of bij onze familie, Allah willen gedenken, dan gedenkt Hij ons ook in een groep die beter is dan de groep waaronder wij ons bevinden. Er komt inderdaad geen einde aan de Barmhartigheid van Allah (VVIH)! Hoe groot zijn de gunsten van Allah (VVIH) tegenover ons en wat is de reden dat het zo moeilijk voor ons is om iets meer ons best te doen om Allah (VVIH) te bedanken voor de gunsten en dit leven, welke Hij ons heeft geschonken? Ibn-al-Qajjiem zegt: “Er is niks beters bij het gedenken van Allah (VVIH) dan het feit dat Hij jou op dat moment ook gedenkt.” Zo zien we hoe makkelijk Allah aan ons denkt, terwijl wij er nooit even de moeite voor nemen om zelfs maar vijf minuten, voordat je gaat slapen, een paar istighfaars (vragen van vergiffenis aan Allah) te doen. Wanneer was het voor het laatst dat we dit daadwerkelijk hebben gedaan?

Er kwam een man bij de Profeet (vzzmh) en zei: “Profeet van Allah, de vrijwillige islamitische vormen van aanbidding zijn teveel voor mij geworden, welke adviseert u mij om mij goed aan te houden?”
De Profeet zei: “Laat jouw tong nat zijn van het gedenken van Allah.” Tegen een andere man antwoordde de Profeet (vzzmh): “Dat je sterft terwijl jouw tong nat is door het gedenken van Allah (VVIH).”

De Profeet (vzzmh) zei: “Zal ik jullie wijzen op de beste daden? De waardevolste bij jullie Heer en de hoogste bij jullie Schepper, duurder dan goud en zilver, en beter dan dat jullie je vijand ontmoeten en elkaar bevechten (djihaad[1])?” Hij zei: “Het gedenken van Allah (VVIH).”

Op een dag zat de Profeet (vzzmh) in zijn huis en de metgezellen kwamen bij elkaar in de moskee. De Profeet hoorde dat en ging naar ze toe en vroeg hen: “Wat is de reden dat jullie hier zitten?” Zij antwoordden: “Om Allah te gedenken.” Hij zei: “Zweren jullie dat?” Zei zworen dit en toen zei de Profeet (vzzmh): “Ik vroeg jullie dit niet omdat ik jullie wantrouw, maar als dhikr het enige is wat jullie bij elkaar heeft gebracht, dan vraagt Allah (VVIH) aandacht van de engelen voor jullie!” Dus als wij enkel en alleen voor Allah (VVIH) bij elkaar komen, dan zijn de engelen ook met ons bezig. Heeft deze simpele vorm van aanbidding zoveel gunsten en voordelen? Ja, en nog veel meer zoals we zullen zien!

De Profeet (vzzmh) zegt: “Gedenk Allah bij elke boom en elke steen.” Dit benadrukt dat je altijd en overal Allah moet gedenken en in een staat van dhikr moet zijn. Wie houdt je tegen om onderweg naar school of je werk Allah te verheerlijken, in de auto, tram, bus?
Om meer inzicht te krijgen in hoeveel nadruk de Profeet hierop legt, kijken
we naar de volgende overlevering, overgeleverd door Aisja (mAtmhz2): “De Profeet gedenkt Allah in elke staat, op elk moment van de dag en als hij uit het toilet kwam, vroeg hij Allah om vergeving voor de paar minuten waarin hij Hem niet heeft kunnen gedenken.” Hoeveel minuten, uren, dagen, en misschien wel maanden in ons leven hebben wij geen dhikr gedaan? Terwijl wij het juist veel en veel harder nodig hebben dan de Profeet (vzzmh). We hebben nu het nut en voordeel van dhikr gezien, maar wat is dhikr eigenlijk? Wat houdt het in? Wat moeten we zeggen? Iedere soort dhikr heeft zijn eigen beloning.

- Astaghfiro Allah
Hiermee vragen we Allah (VVIH) om vergeving. De Profeet (vzzmh) zegt: “Als je Allah om vergeving vraagt, dan opent Hij alle deuren voor jou en verlost jou van alle problemen, en Hij schenkt jou iets waarvan je het niet verwacht. ” Waarom waarvan je het niet verwacht: door jou istighfaar, zorgt Allah voor gunsten voor jou uit een hoek die jij helemaal vergeten bent of helemaal niet kent, dit om te laten zien dat jij die geschenken door jouw istighfaar hebt gekregen en niet door jouw eigen moeite. Kijk maar het volgende vers, welke ons vertelt over de profeet Noeh (Noach (vzmh)): “En ik zeide: ‘Zoekt vergiffenis van uw Heer, want Hij is de Vergevensgezinde. Hij zal regen voor u nederzenden in overvloed. En Hij zal uw rijkdommen en kinderen vermeerderen, en Hij zal u tuinen en rivieren schenken. Wat scheelt u, dat gij geen Wijsheid van Allah verwacht?’” (VBQ Noeh:10-13. Dus het zoeken van vergiffenis had voor dit volk de reden kunnen zijn van voorspoed, regenval, rijkdommen, etc.

- Soebhaan Allah
Dus het zeggen van: “Soebhaan Allah”. De Profeet (vzzmh) zei: “Zou iemand van jullie 1.000 zegeningen in een dag willen verdienen?” De metgezellen vroegen: “Hoe, Profeet van Allah?” Hij zei: “Door honderd keer ‘Soebhaan Allah’ te zeggen, dan krijg je 1.000 zegeningen, of het wist 1.000 zonden uit.” Soebhaan Allah betekent: O Allah, U bent vrij van elke minderheid, met andere woorden: U bent volmaakt. Je wordt je steeds bewuster van de wonderen en Kennis en Macht van Allah.

- Soehaan Allahi wa bi hamdih
Betekenis: naast het feit dat Allah Volmaakt is, dank je Hem voor alles. De Profeet (vzzmh) zei: “Degene die per dag honderd keer ‘Soebhaan Allahi wa bi hamdih’ zegt, worden zijn zonden vergeven, ook al zijn het er zoveel als het schuim van de zee.” Schuim van de zee: hiermee wordt bedoeld het schuim wat na een golf achterblijft. De Profeet (vzzmh) zei ook: “Hij die honderd keer ‘Soebahaan Allahi wa bi hamdih’ zegt, krijgt een palmboom in het paradijs geplant.” Dus als je het vaak genoeg zegt, heb je insja’ Allah (met Gods wil) in het paradijs een prachtig bos, wie zou dat niet willen? Voor wie zou dat teveel zijn?

De betekenis is ongeveer gelijk aan het bovenstaande. De Profeet (vzzmh) zei: “Twee woorden die licht zijn voor de tong, zwaar op de weegschaal, waar de Barmhartige veel van houdt: ‘Soebhaan Allah wa bi hamdih’ en ‘Soebhaan Allahi al-'Adhiem’.”
Dus wil je de kant van de zegeningen op jouw weegschaal zwaarder maken? Dan weet je wat je moet doen. Stel je eens voor dat dat juist het kleine beetje is wat je op de dag des oordeels nodig hebt om het paradijs binnen te gaan? Wat voor spijt gaat er dan door je heen op dat moment? Maar dan is het helaas te laat.

- Laa ilaaha illa Allah, Er is niemand die het verdient om aanbeden te worden behalve Allah. De Profeet (vzzmh) zei: “Het beste wat door mij en de profeten voor mij is gezegd, is ‘Laa ilaaha illa Allah’.”
Hiermee komt je hart steeds en steeds dichter bij Allah (VVIH).

De Profeet (vzzmh) zei: “Vernieuw jullie imaan (geloof), want ook het geloof verzwakt en veroudert.” De metgezellen vroegen: “Hoe, Profeet van Allah?” Hij zei: “Zeg: ‘Laa ilaaha illa Allah’.”

- Laa ilaaha illa Allah wahdaho wa laa sjarika lah, lahoe al-moelkoe wa lahoe al-hamd wa hoewa ala koelli shai’in qadier.

Hm, dit is wel een hele lange. De voorgaande kun je in minder dan vijf minuten honderd keer opzeggen, maar je hebt wel een kwartier nodig om dit honderd keer op te zeggen. Maar laten we eens kijken wat je er allemaal voor terugkrijgt, voor een klein kwartiertje:

De Profeet (vzzmh) zei: “Degene die honderd keer per dag ‘Laa ilaaha illa Allah, wahdaho wa laa sjarika lah, lahoe al-moelkoe wa lahoe al-hamd wa hoewa ala koelli shai’in qadier’ zegt, het is alsof hij tien slaven heeft bevrijd en er worden honderd zegeningen bijgeschreven en 100 zonden worden uitgewist, en het is de hele dag een bescherming voor hem tegen de duivel, en die dag zal niemand iets beters hebben gedaan dan hij, behalve diegene die het meerdere keren dan hem heeft gezegd.”
Hebben we hier een kwartiertje voor over? Dat is nu niks meer, vergeleken
met wat je er allemaal voor terug krijgt. In de ramadaan worden de duivels
vastgeketend, maar jij kunt ervoor zorgen dat jij ook buiten de ramadaan geen last
hebt van de duivel. En daarnaast: zonden worden weggeveegd en in plaats daarvan krijg je zegeningen, en het is alsof je 10 slaven hebt gered!

Er is geen macht en kracht zonder Allah (VVIH).
De Profeet (vzzmh) zei: “Dit is een schat van de schatten van het paradijs.”

- Soebhaan Allah wa al-hamdoelillaah wa laa ilaaha illa Allah wa Allahoe akbar. Allah is volmaakt, alle lof zij Allah, er is geen god dan Allah en Allah is het grootst.

Tijdens de reis van al-israa en al-miraadj[2]kreeg de Profeet (vzzmh) een brief van Ibrahiem (Abraham (vzmh)) die gericht was aan ons, hij zegt daarin: “Het paradijs heeft vruchtbare aarde, veel water, en de planten zijn: ‘Soebhaan Allah wa al-hamdoelillaah wa laa ilaaha illa Allah wa Allahoe akbar’.”

We kunnen drie vormen van dhikr onderscheiden, namelijk:
- dhikr met het hart en de tong,
- dhikr met het hart,
- dhikr met de tong.
Natuurlijk is het duidelijk dat de eerste het beste is, de tweede is wat minder, maar ook goed natuurlijk. De laatste is een beetje gevaarlijk, het kan zijn dat je dan moeite voor niets doet. Als je gedachten ergens anders zijn dan bij wat je zegt, dan zul je er niet veel aan hebben, maar er zit een positieve kant aan: het is beter dat je tong bezig is met dhikr, dan dat je aan het roddelen bent.

Nog enkele voorbeelden van personen die veel aan dhikr deden:

Ibn-Tajmijja zei: “Het gedenken van Allah is voor ons als het water voor de vissen.” Als we de eerste overlevering van de Profeet er weer bij pakken waarin hij de vergelijking van een levende en een dode aanhaalt, is deze uitspraak ook meteen duidelijk.

Aboe-Hoereira verheerlijkte Allah 12.000 per dag! Waarom precies 12.000? In die tijd moest je 12.000 dinar betalen om een slaaf te bevrijden, maar aboe-Hoereira kon dat niet, dus hij ‘gaf’ 12.000 verheerlijkingen.

Tot slot nog een klein verhaaltje:

Ibn-al-Qajjiem ging een keertje langs bij de leraar van ibn-Tajmijja, vlak na het fadjr gebed, maar hij zag dat hij bezig was met dhikr, dus hij dacht: ik kom terug als de zon opkomt. Dat deed hij en tot zijn grote verbazing zat hij nog steeds dhikr te doen. De derde keer kwam hij rond de tijd van het middaggebed terug en hij zat nog steeds dhikr te doen en toen hij hem vroeg waarom hij dit deed, antwoordde hij: “Het midden van de dag is aangebroken en dit is mijn lunch, en als ik mijn lunch laat staan, verzwak ik.”

1 Verheerlijkt en Verheven is Hij.

2 Vertaling van de Betekenis van de Qoer'aan. Dit is een vertaling van wat er tot nu toe begrepen is van het gestelde Qoer'aanvers. Het lezen van de vertaalde betekenis van de Qoer'aan kan op geen enkele manier het lezen in de Arabische taal vervangen, de taal waarin het geopenbaard is.

3 Vrede zij met hem.

4 Vrede en zegeningen zij met hem.

[1] Elke strijd omwille van Allah die persoonlijke, fysieke, intellectuele of militaire inspanningen vergt, voor gerechtigheid en tegen onrecht.

‘Kleine djihaad’: vechten om mensen tegen aanvallen of onderdrukking te beschermen. In een dergelijk gevecht, mogen geen vrouwen, kinderen of onschuldige burgers betrokken worden en natuur noch infrastructuur beschadigd worden.

‘Grote djihaad’: innerlijke strijd van de ziel tegen het slechte en verleidingen.

2 Moge Allah tevreden met Haar zijn.

[2] De nachtelijke reis van de Profeet Mohammed (vzzmh) van Mekka naar al-Qoeds (Jeruzalem) en zijn hemelvaart naar de zevende hemel.