|
Laten we in
vrede samenleven
Deel 2
In de naam van Allah,
de Erbarmer, de Barmhartige. Moge de vrede en zegeningen van Allah met Profeet
Mohammed (vzzmh)
zijn.
Het onderwerp is co-existentie. Co-existentie
omvat de vaardigheid om te begrijpen, te communiceren, elkaar te respecteren
(ook als je het niet met elkaar eens bent), en om bruggen te bouwen in plaats
van af te breken. De intentie van deze serie lezingen is om het aantal
scheidingen te verminderen, de dialoog te bevorderen en deze moslimgeneratie te
beschermen tegen verslaving en extremisme. Het doel is om aan het volgende vers
te voldoen, dat vertaald kan worden als: “Vreest dan
Allah en sticht vrede onder jullie…” (VBQ
8:1) Het doel is om de gelovige
vriendelijker te maken en gemakkelijk in de omgang. “Voorwaar, de gelovigen
zijn elkaars broeders, sticht daarom vrede tussen jouw broeders.” (VBQ 49:10)
De Profeet (vzzmh) heeft ons gewaarschuwd dat er geen goedheid schuilt in de
mensen die onvriendelijk zijn tegen anderen.
Het doel is dat de hele wereld
ontzag krijgt voor de islaam. Door de minachting ten opzichte van elkaar
(moslims onderling) beschouwt het Westen moslims als barbaren die niet in staat
zijn om te communiceren. Hoe kan dat gebeuren, terwijl de islaam en de
Qoer’aan oproepen tot co-existentie en dialoog? Co-existentie betekent niet
dat je je eigen identiteit opgeeft en je opgaat in de andere partij. De moslims
die in het Westen wonen, zouden in vrede met hun maatschappij moeten samenleven,
met behoud van hun islamitische identiteit, zodat ze een levend voorbeeld van de
grootsheid van de islaam kunnen geven.
Er zijn veel voorbeelden van
co-existentie in de islamitische geschiedenis – waarom zou je voorbeelden van
andere landen overnemen terwijl er een overvloed aan voorbeelden uit de
islamitische geschiedenis is. Het is natuurlijk geen probleem om lering te
trekken uit de ervaringen van anderen, maar dit geeft ons de kans om de ware
islaam te tonen.
De vier imaams
Wat hebben de vier imaams met
co-existentie te maken? Zij zijn in feite de voorlopers van co-existentie,
communicatie, dialoog en beschaving in de islamitische geschiedenis, of
misschien zelfs in de geschiedenis van de mensheid. Ook leefden zij in een
tijdperk dat vergelijkbaar is met het huidige tijdperk. Het werd gemarkeerd door
vrijheid en een renaissance op alle gebieden, de Abbasiden en het einde van de
overheersing van de Oemajaden, de tijd van Haroen ar-Rasjied.
In die tijd vonden er culturele
aanvallen op moslims plaats. Het was ook een tijdperk dat werd voorafgegaan door
het conflict tussen Ali ibn-aboe-Talib en Moe’awiyya ibn-aboe-Soefjaan.
De vier imaams en islamitische
jurisprudentie
De vier imaams leefden in het
tijdperk waarin de islamitische jurisprudentie werd gevormd. De Profeet (vzzmh)
en de metgezellen waren gestorven en lieten de Qoer’aan en de soenna
(het voorbeeld van Profeet Mohammed) voor ons achter. Situaties komen echter
onbeperkt voor in de geschiedenis van de mensheid, hoe konden zij dan
oplossingen halen uit de beperkte bronnen?
Hier gaat het om in de
jurisprudentie. Het gaat om het vinden van oplossingen voor allerlei problemen
van mensen, in het licht van de
Qoer’aan en de soenna: in het huwelijk, scheiding, omgang, onderlinge
relaties, de relatie tussen moslims en niet-moslims, de rol van de heerser
t.o.v. de burger, aanbidding, etc. Jurisprudentie is een van de grootste en
belangrijkste wetenschappen binnen de islaam.
De vier imaams zijn pioniers op dit
gebied. Ieder had zijn eigen denkwijze en filosofie. Ze verschilden in grote
kwesties, maar hielden van elkaar en respecteerden elkaar. Ze waren een uniek
voorbeeld van co-existentie, dialoog, het naar elkaar luisteren en elkaar
accepteren.
De voortreffelijke eigenschappen
van de vier imaams
Er waren andere geleerden die meer
gestudeerd hadden dan de vier imaams, maar de wetscholen van de vier imaams zijn
de anderen voorbij gestreefd. Zij slaagden omdat ze in staat waren om in vrede
met anderen samen te leven. De vier imaams leefden in vrede met hun voorgaande
en navolgende generaties. Aldus gaven zij hun kennis door aan de volgende
generatie, en hun leerlingen verspreidden het en zo was hun kennis voorbestemd
om voort te bestaan. In tegenstelling tot aboe-Haniefa, deden geleerden zoals
al-Laith ibn-Saad uit Egypte dit niet. Daarom hebben hun ideeën ons niet
bereikt. Imaam as-Sjaafie zei over hem dat hij meer kennis had dan Malik, maar
dat zijn metgezellen het teniet deden doordat zij hun kennis niet aan de
navolgende generatie overdroegen.
Aboe-Haniefa selecteerde vier arme
studenten van wie hij dacht dat ze intelligent waren en gaf hun een beurs. Hij
introduceerde het concept van de beurs al lang voordat het ergens anders bekend
was. Onder zijn studenten was aboe-Joesoef, die later een grote rechter in de
islamitische wereld werd.
Een andere reden voor hun succes
was dat ze flexibel waren. Flexibele mensen weten hoe ze in vrede naast anderen
kunnen bestaan. Ze reisden veel en kwamen in aanraking met mensen. Verder
woonden ze in grote steden. Als je geïsoleerd bent, dan kun je niet slagen. De
Profeet (vzzmh) leerde ons dat de moslim die met mensen omgaat (m.a.w.
co-existentie) en geduldig is in het verdragen van hun kwaad, beter is dan
degene die niet met mensen omgaat en dus niet door hen gekwetst wordt. Dus ook
al waren ze het niet altijd eens met de heerser, hun relatie met de heerser
bereikte nooit het punt van een botsing. Ze waren ook niet hypocriet en dus ging
hun kennis niet verloren.
De vier imaams zijn miljoenen
mensen tot nut (geweest). Imaam as-Sjaafie introduceerde het toen nieuwe idee
dat gevolgtrekkingen in elke wetenschap volgens vaste regels zou moeten
gebeuren. Hij vond de methode van het logisch denken uit. Ibn-Roesjd in
Andalusië werd door deze methode geïnspireerd. Europa had baat bij ibn-Roesjd en
dus indirect bij as-Sjaafie. Hij had de Nobelprijs moeten winnen, aangezien hij
degene was die de methode van het logisch denken introduceerde.
De vier imaams introduceerden
originele ideeën aan de mensen. Duizenden studenten woonden tien jaar lang de
lezingen van ibn-Hanbal in Bagdad bij. Hoe kan dat, bij eenieder die een paar
ideeën heeft moeten ze toch ooit opraken? Imaam Malik stierf op 78-jarige
leeftijd en hij gaf 60 jaar lang lezingen.
Een korte inleiding over de vier
imaams
Geboorteplaats en woonplaats
Twee imaams zijn in Irak geboren:
aboe-Haniefa in Koefa en Ahmed ibn-Hanbal in Bagdad. Malik is in Medina geboren
en as-Sjaafie in Gaza, Palestina, maar hij ging op 3-jarige leeftijd in Mekka
wonen. Zoals je kunt zien, woonden ze allemaal in grote steden.
Afkomst
Twee imaams waren van Arabische
oorsprong: as-Sjaafie, wiens voorouders familie van de Profeet Mohammed (vzzmh)
waren, aangezien hij van de Qoeraisj stam was. Ibn-Hanbal was van de bekende
Sjaibaan stam. De andere twee imaams waren niet van Arabische oorsprong:
aboe-Haniefa was Perzisch en de voorouders van Malik waren slaven die aan het
begin van de islamitische geschiedenis bevrijd waren.
Dit is een belangrijk punt m.b.t.
co-existentie: de Arabische gemeenschap van toen accepteerden het feit dat
niet-Arabieren leiders in de jurisprudentie waren. Zie je hoe de islaam de
denkwijze van de mensen had veranderd? Tegenwoordig worden de mensen behandeld
aan de hand van hun nationaliteit, paspoort en hun rijkdom.
Chronologie
Aboe-Haniefa is geboren in 80 n.h.
(699 n.C.), daarna werd Malik geboren, vervolgens as-Sjaafie en als laatste
Ahmed ibn-Hanbal. Ze waren allen studenten van elkaar: Ahmed ibn-Hanbal was een
student van as-Sjaafie, en as-Sjaafie was op zijn beurt een student van Malik.
As-Sjaafie en ibn-Hanbal waren beiden studenten van volgelingen van
aboe-Haniefa. De eerste was een student van Mohammed aboe-al-Hassan en
ibn-Hanbal was een student van aboe-Joesoef. Ze stonden allemaal met elkaar in
verband en ze hadden allemaal respect voor elkaar.
Financiële situatie
Twee van hen waren rijk en twee
waren arm. Co-existentie is niet beperkt tot een bepaalde levensstandaard.
Aboe-Haniefa was erg rijk, hij was een succesvolle koopman. Hij droeg altijd
dure kleding. De arme studenten waren aboe-Haniefa het meest dierbaar. Malik
hield ervan om er elegant uit te zien en ging goed gekleed door het leven.
Hoewel ibn-Hanbal en as-Sjaafie arm waren, waren zij in staat om met mensen van
alle klassen om te gaan.
Fysiek
Het waren allemaal knappe, lange
mannen. Malik was blond en had blauwe ogen. As-Sjaafie had een donkere
huidskleur en was ook erg knap.
Boeken
Drie van de vier imaams hebben
boeken geschreven. As-Sjaafie schreef zijn ideeën in het boek Ar-Risaala,
ibn-Hanbal schreef
Al-Moesnad en Malik schreef Al-Moewatta. Aboe-Haniefa koos voor een
andere methode. Hij hield bijeenkomsten met zijn studenten, en waar de
meerderheid het mee eens was, werd opgeschreven.
Enkele grote geleerden stopten met
het geven van lezingen en sloten zich bij aboe-Haniefa aan om hem te helpen,
want zijn dachten dat dit de islaam meer tot nut zou zijn. Aboe-Haniefa was dus
in 80 n.h. de pionier op het gebied van samenwerking en brainstorming.
Hoe lang ze leefden
Ze werden allen oud. De enige die
vrij jong stierf, op 54-jarige leeftijd, was as-Sjaafie. Imaam Malik gaf 60 jaar
lang lessen in de moskee van de Profeet. Hij begon op 17-jarige leeftijd en
stierf toen hij 77 jaar oud was.
Hoe konden zij de bewondering en
het respect van het publiek al die jaren lang vasthouden? Kennis is niet de
enige reden. Er moeten andere factoren zijn geweest, zoals charisma, tolerantie
t.o.v. anderen en de vaardigheid om met mensen om te gaan en om naar anderen te
luisteren. Aboe-Haniefa schreef: “Ik heb vijf juridische kwesties van een kapper
geleerd, die ik voorheen nog niet wist.”
Roem
Een van de geheimen van hun succes
is dat ze rolmodellen waren. Zij pasten hun kennis daadwerkelijk toe en waren
geweldige aanbidders. Duizenden mensen woonden de lezingen van Malik bij. Hij
gaf les aan studenten van drie verschillende continenten en drie generaties. Als
as-Sjaafie ergens naartoe ging, verzamelden duizenden mensen zich om hem heen.
Er werd gezegd dat behalve de vier kaliefen, niemand in die tijd zo bekend was
als as-Sjaafie en ibn-Hanbal.
Tegelijkertijd werden ze soms
geslagen en gevangen gezet. Ibn-Hanbal zei in de gevangenis: “Mijn begrafenis en
die van jou zullen het verschil tussen ons uitwijzen.” Zijn begrafenis werd door
duizenden mensen bijgewoond, alle wegen waren geblokkeerd. Aboe-Haniefa werd in
de periode van kalief al-Mansoer gevangen genomen en gemarteld toen hij weigerde
om de functie van de hoogste rechter op zich te nemen. Hij weigerde omdat de
kalief zich met het werk van de rechters bemoeide omwille van zijn eigen
belangen.
De vrouwen in hun leven
Ibn-Hanbals moeder werd op
25-jarige leeftijd weduwe en weigerde na zijn vaders dood om te trouwen.
As-Sjaafies moeder zei tegen hem dat ze had gezworen dat hij zou studeren, zodat
hij de natie zou kunnen verenigen. As-Sjaafie ging naar Egypte om van Nafisa te
leren, de kleindochter van de Profeet (vzzmh). Maliks moeder heeft hem op weg
geholpen. Zijn dochter speelde een belangrijke rol bij het corrigeren van de
fouten van studenten tijdens de lessen.
Een van Maliks leerkrachten was een
vrouw, Aisja bint-Saad-aboe-Waqqaas, de dochter van een voorname metgezel die
Irak veroverde.
Aboe-Haniefa had ook vrouwen onder
zijn 30 volgelingen, die hem hielpen bij juridische adviezen. Zijn moeder
weigerde het ooit om zijn mening na te volgen en ze besloot om Zoer’a al-Qas te
raadplegen, een aanbidder die niet eens een jurist was. Aboe-Haniefa bood aan om
haar op weg naar die man te vergezellen. Hij stuurde een brief naar Zoer’a
waarin hij hem vertelde hoe hij de vraag van zijn moeder moest beantwoorden.
Zoer’a volgde de raad van aboe-Haniefa op en zijn moeder aanvaardde het advies.
Talenten
Naast hun kennis van
jurisprudentie, hadden ze ook talenten op andere gebieden. Ibn-Hanbal was goed
in schrijfkunst en as-Sjaafie was een goede dichter.
Moslims in het Westen: integreer in
de maatschappij en wees trots op je afkomst. Moslims in Irak, Palestina en
Libanon: leer van de geschiedenis. Laten we co-existentie onder ons verspreiden.
Misschien kunnen we met deze lezing wel één leven in Irak redden. Misschien zal
iemand in Libanon besluiten om het goed te maken met zijn vijand. Misschien
herinnert iemand in Darfur zich de leringen van de Profeet (vzzmh) die
benadrukken dat de moslims tot één gemeenschap behoren die allen gelijkwaardig
zijn.
Het verschil tussen de leringen van
de Profeet (vzzmh) en de waarheid is pijnlijk!
| 
