Stap 20: het verbeteren van ons gedrag en het perfectioneren van ons karakter

Moraal en goede zeden is een belangrijk element voor de opleving van onze gemeenschap. We zullen het onder ogen moeten zien: vandaag de dag hebben we een probleem als het om manieren gaat. Sommige bekeerlingen zeggen: “Godzijdank dat ik moslim ben geworden voordat ik een moslimland had bezocht.” Ze bedoelen hiermee dat ons gedrag zeer ontmoedigend en afstotend kan zijn. Het is een pijnlijke zin, maar het geeft de werkelijke staat van veel moslims aan.

Elke beschaving vereist drie essentiële factoren voor een opleving: de materiële factor, de spirituele factor en de factor van de moraal. De islamitische beschaving was de enige die deze drie factoren in balans bracht en daarom overheerste deze beschaving dertienhonderd jaar lang.

De grote dichter Ahmed Sjawki, zei eens: “Moraal houdt een gemeenschap in leven. En dus, als het moraal vervalt, vervalt ook zij.”

Weet je hoe Profeet Mohammed (vzzmh[1]) zijn boodschap samenvatte? Hij zei: “Waarlijk, ik ben slechts gestuurd om de edelste zeden te voltooien.” Het doel van zijn profeetschap was om het gedrag perfect te maken en ons een voorbeeld van perfect menselijk gedrag te geven. Deze overlevering laat zien hoe uitstekend zijn edele karakter was. Profeet Mohammed (vzzmh) zei niet dat hij gestuurd was om het edele karakter samen te stellen, maar om het te voltooien. Dat betekent dat hij het goede in de mensen erkent, en dat hij zijn rol slechts ziet als het aanbrengen van de nodige aanpassingen om het gedrag te perfectioneren. Zo vatte de Boodschapper van Allah (vzzmh) zijn boodschap samen. Zo belangrijk is moraal in ons leven.

Sommige mensen denken nu misschien: “Ik had verwacht dat het doel van het profeetschap van Profeet Mohammed (vzzmh) was om de mensheid met Allah[2] kennis te laten maken.” Natuurlijk is dat waar, maar hoe leren we Allah (VVIH[3]) kennen? We leren Hem kennen door over Zijn namen en eigenschappen te leren. Voorbeelden van Zijn 99 schone namen zijn: al-Haliem (de Verdraagzame), as-Saboer (de Geduldige), al-Kariem (de Edelmoedige), al-Wadoed (de Liefhebbende), ar-Raoef (de Milde). Maar wat heeft dit met ons moraal te maken? Er wordt van ons als dienaren van Allah verwacht, dat we onze best doen om de namen en eigenschappen van Allah te imiteren, terwijl we in ons achterhoofd houden dat niets aan Hem gelijk is en dat Hij veel machtiger is dan heel Zijn schepping. We moeten onze best doen om gul, geduldig en liefdevol te zijn, terwijl we ons op hetzelfde moment bewust zijn van het feit dat we dienaren van Allah zijn en dat niets aan Hem gelijkwaardig is.

Je zou kunnen denken: “Maar ik dacht dat het doel van het profeetschap van Profeet Mohammed (vzzmh) was om ons te leren hoe we Allah moeten aanbidden.” Uiteraard, maar het doel van elke vorm van aanbidding die we verrichten, is het perfectioneren van ons karakter. Laten we als voorbeeld de vijf zuilen van de islaam nemen. Na het getuigen dat er niemand aanbeden dient te worden behalve Allah, en dat Mohammed (vzzmh) een Boodschapper is (de geloofsbelijdenis), komt het gebed, het betalen van zakaat[4], het vasten van ramadaan (9^e maand van de islamitische kalender), en het verrichten van de bedevaart. Allah (VVIH) zegt over het gebed, wat vertaald kan worden als: “…en onderhoud het gebed. Voorwaar, het gebed weerhoudt van de gruweldaad en het verwerpelijke.” (VBQ[5] 29:45) De Boodschapper van Allah (vzzmh) zei: “Degene wiens gebed hem niet weerhoudt van schandelijke en onrechtvaardige daden, heeft niet gebeden.” Allah zegt in een hadieth qoedsi: “Ik aanvaard slechts de gebeden van degene die genade met de armen, de reiziger, de weduwen en de gewonden heeft.” Als het gebed jou niet van deze eigenschappen voorziet, dan heb je niet werkelijk gebeden: je bewoog slechts op en neer, maar je hebt het gebed niet benut.

Hetzelfde geldt voor zakaat. Allah zegt, wat vertaald kan worden als: “Neem van de bezittingen de zakaat, jij reinigt en zuivert hen daarmee…” (VBQ 9:103) Het reinigen betekent hier dat de gelovigen van slecht gedrag en zeden verlost worden, met andere woorden: hun karakter perfectioneren. Profeet Mohammed (vzzmh) zei: “Het glimlachen naar je broeder is liefdadigheid, het gebieden van het goede en het verbieden van het slechte is liefdadigheid en het begeleiden van een persoon die niet bekend is in de omgeving is liefdadigheid…” Alsof het doel van liefdadigheid is om je karakter te verbeteren! De Boodschapper van Allah (vzzmh) zei: “De beste liefdadigheid, is een man die het eten naar de mond van zijn vrouw brengt.” Het met liefde en zorg behandelen van je vrouw is liefdadigheid. Hij zei ook: “…en het overgieten van water uit jouw emmer in jouw broeders emmer is liefdadigheid.” Het geven van water aan je broeder is liefdadigheid! En al deze dingen helpen ons om ons karakter te verbeteren.

Hetzelfde concept is van toepassing op het vasten. De Boodschapper van Allah (vzzmh) zei: “Het vasten is niet alleen het zich onthouden van eten en drinken, vasten is om je van onzedelijke daden te weerhouden. Als iemand je uitscheldt of zich onbenullig gedraagt, zeg dan: ‘Ik vast. Ik vast.’” Het is alsof de dag dat je vast jou erin traint om je zeden te verbeteren, een dag die je erbij helpt om je karakter te perfectioneren.

Een ander voorbeeld is de bedevaart. Allah (VVIH) zegt, wat vertaald kan worden als: “De bedevaart is in de bekende maanden. Degene die zich dan daarin tot het verrichten van de bedevaart verplicht, (voor hem is er) geen geslachtsgemeenschap, geen zondigheid en geen twist tijdens de bedevaart.” (VBQ 2:197)

Het lijkt erop dat de bedevaart een intensieve trainingsperiode voor je is, om je zeden en karakter te verbeteren. Tien dagen lang goede zeden. Als iemand in het gedrang op je voet stapt of je omver werpt, herinner je jezelf er constant aan dat je op bedevaart bent en dat je zeden het beste moeten zijn, en je herinnert je de overlevering waarin Profeet Mohammed (vzzmh) zegt: “Degene die de bedevaart slechts omwille van Allah verrichtte, had geen gemeenschap met vrouwen en werd niet ongehoorzaam, hij zal gereinigd (van zonden) terugkeren als op de dag dat hij geboren werd.”

Zie je nu hoe het gebed, het vasten, zakaat en de bedevaart allemaal voor een verbetering in je zeden en karakter zouden moeten zorgen? Daarom zei Profeet Mohammed (vzzmh): “Waarlijk, ik ben slechts gestuurd om de edelste zeden te voltooien.”

Het voornaamste doel van Allahs boodschap, is om moraal en goede zeden aan de mensheid te leren. Daarom zei Allah (VVIH) tegen Profeet Moesa (Mozes (vzmh[6])): “Ga naar de farao. Voorwaar, hij was in overtreding. En zeg tot hem: ‘Heb jij de wil om jezelf te reinigen (van zonde)? En dat ik jou tot jouw Heer zal leiden, zodat jij (Hem) vreest?’” (VBQ 79:17) Het lijkt het erop dat het reinigen van het innerlijk hoort bij het leren kennen van je Heer.

Een ander voorbeeld: Djafar ibn-aboe-Talib stond tegenover de koning van Abessinië, en legde hem de islaam uit. De koning vroeg aan hem: “Wat is dat voor een religie, die je van je volk gescheiden heeft, terwijl je je noch tot mijn religie hebt bekeerd, noch de religie van een ander nabij wonend volk?” Djafar antwoordde: “Koning, we waren onwetende mensen, we aanbaden afgoden, we aten ongewijde kadavers, we begingen gruweldaden en de sterkeren verslonden de zwakkeren. We bevonden ons in deze staat, toen Allah ons een boodschapper vanuit ons midden stuurde, iemand wiens afkomst, geloofwaardigheid, betrouwbaarheid en integriteit we kenden. Hij riep ons op tot Allah, dat we zouden getuigen dat er niemand behalve Hem aanbeden dient te worden, en dat we afstand zouden doen van de stenen en afgoden die onze voorvaderen aanbaden. Hij gebood ons om de waarheid te spreken, om onze beloften na te komen, om de familiebanden en de rechten van onze buren te respecteren, en om ons van misdaden en bloedvergieten te onthouden.”

Het eerste wat Djafar deed, was de staat van immoraliteit vόόr de komst van de islaam beschrijven. Ten tweede stelde hij de Boodschapper van Allah (vzzmh) voor als een persoon met een edel karakter, en vervolgens vertelde hij de koning alles wat Profeet Mohammed (vzzmh) hen had geleerd. En dat waren allemaal dingen die moraliteit en goede zeden aanmoedigen. Djafar noemde de vormen van aanbidding niet eens, hij concentreerde zich alleen op moraliteit en het geloof in alleen Allah.

Welke boodschap komt er uit dit alles naar voren? Broeders en zusters, helaas maken we een verschil tussen aanbidding en goede zeden. Er zijn voorbeelden van moslims die alle gebeden op tijd verrichten en de Qoer’aan uit hun hoofd leren, maar slechte zeden hebben. Of zusters die erop staan om de hoofddoek te dragen, maar die slechte zeden hebben. Aan de andere kant kennen we de niet praktiserende moslim die een zeer edel karakter heeft. Beide voorbeelden zijn verkeerd en beide voorbeelden geven een verkeerd voorbeeld van de islaam. We moeten een evenwicht vinden tussen beide aspecten: het praktiseren van de islaam in de vorm van de verplichte handelingen, het zoeken naar kennis en in de vorm van goede zeden.

Laten we ons nog meer concentreren op het verband tussen geloof en moraal. De Boodschapper van Allah (vzzmh) zei: “Bij Allah, hij gelooft niet! Bij Allah, hij gelooft niet! Bij Allah, hij gelooft niet!” De metgezellen vroegen: “Wie, Boodschapper van Allah?” “Degene wiens buren niet veilig zijn voor zijn kwellingen.” Hoe is jouw relatie met jouw buren? Zet je je muziek zo hard aan dat ze geïrriteerd raken? Houd je ’s avonds een barbecue in de tuin en laat je met de geur van het eten het water in hun mond lopen, zonder hen iets aan te bieden? Hebben ze last van jullie afval? Pas hiervoor op. De Boodschapper van Allah (vzzmh) zei: “Bij Allah, hij gelooft niet!” Behandel je buren met goede zeden, zodat je geloof voltooid is. Zie je nu het verband tussen geloof en goede zeden?

Profeet Mohammed (vzzmh) vertelde over een vrouw die haar gebed verrichtte en de vastenmaand vastte, maar haar buren kwetste. Hij zei: “Zij zal in het hellevuur zijn.”

Hij sprak ook over een vrouw die alleen de verplichte gebeden verrichtte en de vastenmaand vastte, maar haar buren niet kwetste. “Zij zal in het paradijs zijn.”

Begrijp je nu hoe serieus dit onderwerp is?

Profeet Mohammed (vzzmh) zei: “Bescheidenheid en geloof zijn een geheel, als iemand gebrek heeft aan het één, zal het andere volgen.” Als je niet bescheiden bent, heb je ook geen geloof. De Profeet (vzzmh) zei: “Degene die niet integer en eerlijk is, gelooft niet. En degene die zich niet aan zijn woord houdt, gelooft niet.”

“Het geloof bestaat uit meer dan 60 of 70 takken, de uitmuntendste is de verklaring dat er geen god aanbeden dient te worden behalve Allah en de nederigste is het verwijderen van iets dat schadelijk is op de weg, en bescheidenheid is een tak van geloof.” Dus als je in je auto rijdt en je ziet dat er een kapotte band midden op de weg ligt, dan zet je je auto aan de kant en verwijder je deze, dat is een teken dat je gelooft. Maar dat niet alleen, ook bescheidenheid is een tak van het geloof.

De Profeet (vzzmh) vroeg een keer aan zijn metgezellen: “Weten jullie wie er failliet is?” Zij (de metgezellen van de Profeet) zeiden: “Degene onder ons die failliet is, is degene die noch enige dirham, noch eigendommen heeft.” Hij (de Profeet) zei: “Degene van mijn gemeenschap die failliet is, is degene die op de dag des oordeels met gebeden en vasten en zakaat zou komen, maar hij zal die-en-die onrecht aangedaan hebben, een ander van ontucht beschuldigd hebben, het eigendom van een ander verteerd hebben, het bloed van een ander vergoten hebben en iemand geslagen hebben. Zij zullen een gedeelte van zijn goede daden toegewezen krijgen, en als zijn goede daden niet voldoende zijn voordat zijn slechte daden beoordeeld worden, dan zullen hun fouten (van de onrechtvaardig behandelden) aan hem overgedragen worden en zal hij in het vuur geworpen worden.”

Meer dan 14 eeuwen geleden waarschuwde de Boodschapper van Allah (vzzmh) ons al voor het onevenwichtige voorbeeld van een moslim.

Hoe staat het met ons, als het op moraal en goede zeden aankomt?

Een moslim is net als een boom: de boom krijgt voeding door de aanbidding van Allah en door gehoorzaam aan Hem te zijn, en het resultaat is de vrucht van goede zeden. De islaam heeft zich in Azië voornamelijk kunnen verspreiden, dankzij de goede zeden van de handelaren die daar naar toe reisden. De mensen waren verbaasd over hun zeden en toen zij erachter kwamen dat dit door de islaam kwam, bekeerden zij zich tot de islaam. Denk je dat onze zeden vandaag de dag niet-moslims tot de islaam aantrekken? Wees eens eerlijk! Stel je eens voor dat onze zeden niet-moslims tot de islaam zouden aantrekken, stel je eens voor hoe het westen zou reageren. Ze zouden niet langer in staat zijn om misvattingen over de islaam te verspreiden, aangezien de niet-moslims elke dag goede voorbeelden van moslims zouden zien. Ieder van ons zou een wandelende reclamespot voor de islaam moeten zijn, door zijn of haar zeden te verbeteren. Jouw goede daden en gedrag kunnen een groter effect hebben dan dat je uren over de islaam praat.

In de Qoer’aan beschrijft Allah, als Hij Zijn dienaren beschrijft, hen niet alleen als mensen die de verplichte handelingen uitvoeren, maar ook als degenen met een goed karakter. In het volgende vers zul je zien dat Allah een eigenschap noemt die aan een verplichte handeling gerelateerd is, en vervolgens een eigenschap die aan moraliteit gerelateerd is:

“Waarlijk, de gelovigen slagen. Degenen die nederig zijn in hun gebed, (verplichte handeling) en degenen die nutteloos gepraat vermijden (moraal),

en degenen die hun plicht tot zakaat nakomen (verplichte handeling).” (VBQ 23:1-5)

In een ander voorbeeld, zegt Allah, wat vertaald kan worden als: “En de dienaren van de Erbarmer zijn degenen die bescheiden op de aarde rondgaan. En als onwetenden hen aanspreken, zeggen zij: ‘Vrede.’ (moraal) En degenen die de nacht doorbrengen, terwijl zij voor hun Heer knielen en in gebed staan (verplichte handeling). En degenen die zeggen: ‘Onze Heer, wend de bestraffing van de hel van ons af. Voorwaar, haar bestraffing is een voortdurende kwelling. Voorwaar, het is een zeer slechte vestiging en verblijfplaats.’ En degenen die, wanneer zij besteden, niet overdrijven en niet gierig zijn, maar het midden daartussen houden (moraal). En degenen die niet naast Allah een andere god aanroepen (verplichte handeling) en die niemand doden, waarvan (het doden) door Allah verboden is, behalve volgens het recht. En die geen ontucht plegen

(moraal), want wie dat doet zal een bestraffing ontmoeten. Voor hem zal de bestraffing vermenigvuldigd worden op de dag der opstanding en vernederd zal hij daarin eeuwig leven. Behalve degenen die berouw tonen en gelooft en goede daden verricht. Voor diegenen wisselt Allah hun zonden om voor goede daden. En Allah is Vergevensgezind, meest Barmhartig. En wie berouw toont en goede daden verricht: voorwaar, hij wendt zich berouwvol tot Allah. En (ook) degenen die geen valse getuigenis afleggen (moraal).

En wanneer zij voorbijkomen aan onzinnig gepraat, gaan zij daar waardig aan voorbij. En (ook) degenen die, wanneer zij met de verzen van hun Heer vermaand worden, daarbij niet doof en blind neervallen. En (ook) degenen die zeggen: ‘Onze Heer, maak voor onze echtgenotes en onze nakomelingen een verkoeling voor de ogen en maak ons leiders voor de godvrezenden.’ (moraal)

Zij zijn degenen die beloond worden met een ereplaats (in het paradijs) en zij zullen daarin ontvangen worden met een begroeting en vrede.” (VBQ 25:63-75)

Luister naar het volgende, de Boodschapper van Allah (vzzmh) zei: “Er weegt niets zwaarder in de weegschaal dan een goede moraal. Een persoon met goede moraal bereikt er het niveau van de vastende en biddende persoon mee.”

“De meest perfecte gelovige is degene met de beste moraal. De beste van de beste onder jullie, zijn degenen die hun echtgenote het beste behandelen.”

“Degene van jullie die het dichtst bij mij is op de dag des oordeels, is degene met de beste zeden.”

Wil je de buurman of buurvrouw van de Profeet (vzzmh) zijn in het paradijs? Verbeter je karakter en je zeden en dit zal gebeuren. Wil je dat je goede daden zeer zwaar zullen wegen op de dag des oordeels? Verbeter dan je karakter en je zeden. Wil je je geloof perfectioneren? Verbeter dan je karakter en je zeden.

De Boodschapper van Allah (vzzmh) zei: “Goede zeden is wat de mensen het vaakst toegang verschaft tot het paradijs.” Het is zo’n belangrijk aspect van de islaam: moraal en goede zeden zijn dingen waar we als moslims niet zonder kunnen leven. Onze geliefde Profeet (vzzmh) zei: “Voorwaar, de gelovige bereikt het niveau van degenen die de hele nacht bidden en de hele dag vasten, met zijn goede moraal.”

Lieve broeders en zusters, laten we leren hoe we onze zeden moeten verbeteren, laten we ons karakter proberen te perfectioneren. Onze gemeenschap heeft dit nodig, we moeten onze zeden verbeteren als we daadwerkelijk een opleving willen bereiken. Er is nog hoop, we hebben eerder gesproken over het geven van oprecht advies. Laten we elkaar oprecht advies geven om onze zeden te verbeteren. Laten we onze broeders en zusters het belang van goede zeden in de islaam uitleggen. Wees niet passief, doe iets voor de islaam, voor je gemeenschap. Wees een bewonderenswaardig voorbeeld van een moslim.

AmrKhaled.net © جميع حقوق النشر محفوظة
Dit artikel mag voor privé-doeleinden gepubliceerd en gekopieerd worden, zolang de oorspronkelijke bron vermeld wordt. Voor alle andere doeleinden is vooraf schriftelijke toestemming van de administratie van deze website nodig.Voor informatie: dar_altarjama@amrkhaled.net